Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa

   Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa– to hasło corocznej kampanii straży pożarnej. Niestety w sezonie grzewczym nasilają się przypadki zatrucia szkodliwym dla zdrowia i życia tlenkiem węgla. Według danych Państwowej Straży Pożarnej co roku z powodu zatrucia tlenkiem węgla umierają dziesiątki osób. Czad – tlenek węgla (CO) – jest bardzo toksycznym gazem, ale ponieważ jest bezbarwny, bezwonny i nie drażniący, ludzkie zmysły nie mogą go wykryć. Wadliwe urządzenia grzewcze lub niewłaściwa eksploatacja, a także niewydajne kominy i kanały wentylacyjne mogą zwiększać ryzyko zatrucia. Czad również został uwolniony w ogniu. Najczęstsze objawy to ból głowy lub zawroty głowy, osłabienie i wymioty, ale należy wiedzieć, że w ciągu kilku minut bardzo wysokie stężenie tlenku węgla może spowodować utratę przytomności i ciężkie, a nawet śmiertelne zatrucie.  

Warto wiedzieć, jak uchronić się przed tlenkiem węgla: 

• Przeprowadzać przeglądy techniczne, w tym sprawdzanie szczelności przewodu kominowego oraz regularne czyszczenie; 
• Na bieżąco sprawdzaj stan wentylacji kratki wentylacyjnej, nie przyklejaj jej ani nie zakrywaj; 
• Upewnij się, że używane kuchenki, naczynia do gotowania lub termostaty gazowe są w normalnym stanie technicznym, używaj ich zgodnie z instrukcjami producenta; 
• W przypadku nowych okien (bardziej szczelnych) sprawdź wentylację w pomieszczeniu; 
• Często wietrz pomieszczenie, w którym zachodzi proces spalania (kuchnia, łazienka z termostatem gazowym) i najlepiej zadbaj o to, aby nawet małe okna były otwarte; 
• Zainstaluj czujnik alarmowy do wykrywania tlenku węgla; 
• Jeśli zauważysz objawy, takie jak trudności w oddychaniu, bóle i zawroty głowy, nudności itp., które mogą być skutkiem zatrucia tlenkiem węgla, należy przewietrzyć pomieszczenie i natychmiast zasięgnąć pomocy medycznej.

Więcej informacji na: https://www.gov.pl/

Zaczadzenie czyli zatrucie tlenkiem węgla (czadem)

   Spalenie się węgla, drzewa, nafty itd. bez dostatecznego dostępu powietrza powoduje powstanie tlenku węgla, zwanego pospolicie czadem. Zaczadzenie najczęściej zdarza się w zimie, kiedy zbyt zapobiegliwe gospodynie zamykają za wcześnie piece, aby ciepło nie uciekło. Nie przepalony jeszcze węgiel wydziela dalej tlenek węgla. Zmniejszony dopływ tlenu powoduje zwiększenie się ilości tlenku węgla w piecu, tak że zaczyna się on wydobywać na zewnątrz. Jest bezwonny i dlatego trudno stwierdzić jego obecność w powietrzu.

 W gazie świetlnym (koksowniczym) używanym do gotowania i oświetlenia znajduje się 10% tlenku węgla. Niezakręcenie kurków lub wszelkie nieszczelności powodują wydobywanie się gazu, a więc i tlenku węgla na zewnątrz. Jeśli trwa to długo, a pomieszczenie nie jest wietrzone - powoduje śmiertelne zatrucie. Czasami pozostawione bez opieki dzieci, bawiąc się, odkręcają kurki od gazu i ulegają zatruciu. Przyczyną zatrucia mogą być również gazy spalinowe, np. w garażach lub innych pomieszczeniach zamkniętych, w których pracują silniki spalinowe.

Tlenek węgla jest to gaz bezbarwny, bezwonny, bez smaku, lżejszy od powietrza, dlatego tak łatwo rozprzestrzenia się. Trujące działanie tlenku węgla polega na tym, że po dostaniu się z powietrzem do płuc łatwo łączy się z hemoglobiną. Nie może ona wówczas spełniać swej naturalnej funkcji rozprowadzania po całym organizmie tlenu i zabierania dwutlenku węgla, który wydychamy. Dwutlenek węgla, produkt całkowitego spalenia węgla, w przeciwieństwie do tlenku węgla jest nietrujący. Zablokowana hemoglobina nie spełnia swej roli. Tkanki organizmu, a zwłaszcza mózg, zaczynają odczuwać brak tlenu, człowiek się dusi. Objawy tego duszenia, spowodowanego zatruciem tlenkiem węgla, będą tym silniejsze, im więcej go będzie w powietrzu, którym oddycha ofiara, i im dłużej będzie ona przebywała w zatrutej atmosferze. Te objawy to: ból i zawroty głowy, omdlenie, nudności, wymioty, kaszel, duszność, ślinotok, bóle w nogach i rękach. Powłoki ciała, jak i błony śluzowe, stają się żywoczerwone, przy cięższym zatruciu z odcieniem ciemnowiśniowym. Oddech jest przyspieszony, powierzchowny, nieregularny. Osłabienie i znużenie oraz zaburzenia orientacji i zdolności oceny zagrożenia są powodem, że zatruty nie ucieka z miejsca nagromadzenia się tlenku węgla na świeże powietrze, nie otwiera okna itp. Przy ciężkich zatruciach ofiara zaczadzenia traci przytomność, ma drgawki (konwulsje), ciało jej jest żywoczerwone. Człowiek umiera wtedy z powodu uduszenia.

Ratowanie zaczadzonego rozpoczynamy od doprowadzenia świeżego powietrza, otwierając drzwi i okna oraz umieszczając zatrutego w przeciągu. Jeżeli przyczyną zatrucia jest gaz, to należy zamknąć kurki, aby przerwać wydobywanie się gazu. Nie tracąc czasu, wynosimy zatrutego z pomieszczenia, w którym jest gaz, na świeże powietrze. Rozluźniamy ubranie, rozpinamy guziki, pasek, ale nie rozbieramy go, co tak często jest w zwyczaju. Rozebranie w zimie na mrozie powoduje przemarznięcie, a tym samym zmniejsza możliwość odratowania ofiary. Jeżeli zaczadzony po wyniesieniu na świeże powietrze nie zacznie oddychać, to przystępujemy niezwłocznie do wykonywania sztucznego oddychania (metodą "usta-usta" albo "usta-nos"). Przedtem należy kawałkiem gazy lub płótna osuszyć jamę ustną ze śliny, która się zebrała w nadmiarze. Zatrutemu tak jak każdemu nieprzytomnemu, nie wolno wlewać do ust żadnych płynów, żadnych lekarstw. Gdy tylko zaczadzony zacznie lepiej oddychać, układamy go w łóżku uprzednio ogrzanym. Okładamy go butelkami z ciepłą wodą (ostrożnie, aby nie poparzyć). Po odzyskaniu przez niego przytomności, możemy podać mu do picia ciepłą, mocną, dobrze słodką herbatę lub kawę. Niezależnie od udzielonej przez nas pomocy, którą rozpoczynamy od razu po stwierdzeniu zatrucia, wzywamy lekarza, który poda niezbędne leki.

Warto w tym miejscu wspomnieć o elektronicznych czujnikach czadu (tlenku węgla), które cechuja się dużą czułością i niezawodnością. Są to niedrogie a bardzo skuteczne urządzenia, które dosłonie ratują życie. Są w sprzedaży również urządzenia wykrywające jednocześnie zarówno czad jak i dym oraz gaz propan-butan. Polecamy gorąco tego typu urządzenia.

 

Zatrucia tlenkiem węgla - statystyki

Tlenek węgla w statystykach zatruć zajmuje trzecie miejsce po zatruciach lekami i etanolem. Natomiast wśród zatruć substancjami wnikającymi do organizmu drogą inhalacyjną pojawia się na pierwszym miejscu.

Zatrucie tlenkiem węgla (popularnie nazywane zaczadzeniem) jest najczęściej spotykanym zatruciem gazowym. Stanowi 75% wszystkich zatruć samobójczych i od 32% (w Szwajcarii) do 55% (w Austrii) zatruć przypadkowych. Jest najczęstszą przyczyną śmiertelnych zatruć w wielu krajach.

W USA rocznie umiera z powodu przypadkowego zaczadzenia co najmniej 1500 osób.

W ośrodkach toksykologicznych w Polsce hospitalizuje się rocznie ok. 7 do 11 tysięcy osób, z czego pacjenci leczeni z powodu rozpoznanego ostrego zatrucia CO stanową ok. 10%.

Zainstaluj czujki czadu, to niewiele kosztuje a jest w stanie uratować życie rodziny.

Jak zabezpieczyć się przed zaczadzeniem?

   Zagrożenie zatruciami tlenkiem węgla nasila się w okresie jesienno-zimowym, gdy następuje sezon ogrzewania mieszkań i innych pomieszczeń. Przyczyną zatrucia czadem w większości

przypadków są:

• wadliwe lub niesprawne urządzenia grzewcze;

• niewłaściwa eksploatacja urządzeń grzewczych;

• niesprawne przewody kominowe w budynków;

• niedrożna wentylacja pomieszczeń;

• pożary.

Jak zabezpieczyć się przed zatruciem:

• przeprowadzać kontrole techniczne, w tym sprawdzać szczelności przewodów kominowych i systematycznie je czyścić;

• systematycznie sprawdzać ciąg powietrza, np. poprzez przykładanie kartki papieru do kratki wentylacyjnej; jeśli nic nie zakłóca wentylacji, kartka powinna przywrzeć do kratki;

• nie zaklejać i nie zasłaniać kratek wentylacyjnych;

• upewnić się, że użytkowane piecyki, kuchenki czy termy gazowe są sprawne; używać ich zgodnie z instrukcją producenta;

• w przypadku wymiany okien na nowe, sprawdzić poprawność działania systemów wentylacji pomieszczeń, ponieważ okna wykonane w nowych technologiach zapewniają dużą

szczelność;

• często wietrzyć pomieszczenie, w których odbywa się proces spalania (kuchnie, łazienki wyposażone w termy gazowe), a najlepiej zapewnić, nawet niewielkie, rozszczelnienie okien;

• zainstalować czujniki alarmowe wykrywające tlenek węgla w pomieszczeniach, w których odbywa się proces spalania;

• w wypadku zaobserwowania objawów takich jak duszności, ból i zawroty głowy, nudności, a istnieją przesłanki, że mogą być one wynikiem zatrucia czadem, natychmiast przewietrzyć

pomieszczenie i zasięgnąć porady lekarskiej.

   Szczegółowe informacje na temat zagrożeń związanych z tlenkiem węgla i tego jak im zapobiec na stronie Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej:

http://www.straz.pl/home/porady/czad-cichy-zabojca