System wideodomofonowy

   Systemy wideodomofonowe są coraz częściej instalowane zarówno w domach jednorodzinnych, jak i budynkach wielorodzinnych. Jest to najlepsza opcja bezpieczeństwa dla mieszkań i domów. Monitor pozwala na przejrzysty obraz odwiedzającego, który zostanie zidentyfikowany zanim odpowiemy na jego wywołanie. Obraz pojawia się tylko na monitorze wywoływanego użytkownika, a przy użyciu odpowiedniego urządzenia utajniającego rozmowa nie będzie słyszana przez żadnego innego użytkownika.

Na system wideodomofonowy składają się:

- jeden lub kilka monitorów z wbudowanym unifonem do komunikacji z osobą na zewnątrz,

- zewnętrzna wideobramofon zawierający zespół kamery TV, panel z przyciskami, mikrofon i głośnik,
- zasilacz centralny i ew. zasilacze lokalne,
- pamięć obrazów,
- rygiel elektromagnetyczny.

Kamera

Niezbędnym wyposażeniem przy wejściu do budynku jest wideobramofon, w którego skład wchodzą: zespół kamery TV, moduł audio, panel z przyciskami i system oświetlenia.

Zespół kamery TV zawiera czarno-biała lub kolorową kamerę z przetwornikiem CCD. W przypadku lepszych kamer często zdarza się, że możliwa jest regulacja kąta widzenia kamery. Do doświetlania służą diody podczerwieni (IR) pozwalające na identyfikację osoby przy braku oświetlenia zewnętrznego. Przy kamerach kolorowych stosuje się źródła światła białego.

Aby zapewnić optymalną pracę kamery, należy osłonić ją przed bezpośrednim oświetlaniem przez światło słoneczne. Panel kamery jest standardowo przystosowany do pracy na zewnątrz. Wskazane jest jednak dokładne zabezpieczenie kamery, aby nie była bezpośrednio narażona na opady deszczu, silne wibracje lub na nadmierną ilość kurzu. Wielu producentów sprzętu wideodomofonowego proponuje różnego rodzaju osłony, uszczelnienia i daszki.

W przypadku systemów wielomieszkaniowych panel zewnętrzny może być rozbudowywany za pomocą elementów modułowych, co umożliwia złożenie wideobramofonu z odpowiednią ilością przycisków.

Do kontrolowania innych wejść lub terenu na zewnątrz lub wewnątrz budynku (np.: garaże) można zastosować - w niektórych systemach - dodatkową kamerę CCTV. Jeśli ta kamera ma znajdować się na zewnątrz budynku, konieczne jest umieszczenie jej w hermetycznej obudowie wyposażonej w grzałkę i osłonę przeciwsłoneczną.

Monitor

W mieszkaniu podstawowym elementem systemu jest monitor z wbudowanym unifonem. Część systemów wideodomofonowych zapewnia możliwość podłączenia kilku monitorów w jednym mieszkaniu. Ponadto niektóre systemy wideodomofonowe oferują możliwość podłączenia wewnętrznego systemu interkomowego. W takim przypadku monitor jest rozbudowywany o dodatkowe podstawki (przystawki) z odpowiednią ilością przycisków oraz o domofonową (możliwość dołączenia standardowych unifonów). W jednym mieszkaniu może być kilka wideomonitorów podłączonych do jednego przycisku przywoławczego w panelu zewnętrznym i/lub kilka unifonów - do łączności głosowej, również z funkcją zwalniania rygla elektromagnetycznego.

Po wciśnięciu przycisku na panelu zewnętrznym najpierw w monitorze jest wygenerowany sygnał dźwiękowy. Obraz odwiedzającego widziany przez kamerę pojawia się na wywoływanym monitorze w przeciągu kilku sekund. Jeśli osoba wywoływana nie podniesie słuchawki, obraz będzie wyświetlany najczęściej przez ok. 30 do 60 sekund, po czym wyłączy się automatycznie. Jeśli w tym czasie zostanie wywołany inny abonent (monitor), obraz na pierwszym monitorze zniknie a pojawi się na wybranym ostatnio. Takie rozwiązanie gwarantuje poufność wizji. Porządny system powinien zapewniać również sekretność prowadzonych rozmów; dotyczy to zwłaszcza systemów wielorodzinnych. Dzięki wbudowanemu w monitor dodatkowemu przyciskowi możliwe jest uaktywnienie kamery w panelu zewnętrznym i monitora bez przywołania z zewnątrz. Obraz uzyskany po wciśnięciu tego przycisku również wyłącza się automatycznie.

Każdy monitor jest wyposażony standardowo w przycisk otwierania drzwi, który służy do zwalniania rygla elektromagnetycznego montowanego przy drzwiach wejściowych lub bramce. Funkcja zwolnienia zaczepu działa tylko w przypadku prowadzenia rozmowy - tylko osoba wywołana może otworzyć drzwi.

W obudowie monitora umieszczone są ponadto potencjometry do regulacji jaskrawości, kontrastu i głośności.

Czasami monitory wyposażone są - oprócz przycisku otwierania drzwi - w dodatkowe przyciski funkcyjne, które mogą być użyte np.: do włączania oświetlenia klatki schodowej lub załączania oświetlenia zewnętrznego, do otwierania dodatkowego rygla lub zamka elektromagnetycznego.

W monitorach czarno-białych stosuje się kineskopy 4'' lub 4,5''. W monitorach kolorowych stosuje się już ciekłokrystaliczne wyświetlacze LCD-TFT. 

Pamięć

Dodatkowym urządzeniem zwiększającym możliwości funkcjonalne systemu wideodomofonowego jest pamięć obrazów. Takie urządzenie zapamiętuje - po naciśnięciu przez osobę odwiedzającą przycisku wywołania - kilkadziesiąt obrazów. Obrazy odwiedzających są zapamiętywane wraz z określeniem czasu i kolejności odwiedzin.

Każdy, nawet chwilowy zanik napięcia zasilającego, powoduje zniekształcenia lub wręcz całkowitą utratę zapisanych obrazów. W celu zabezpieczenia się przed tego typu zdarzeniami, istnieje możliwość podłączenia dodatkowego zasilania awaryjnego do modułu pamięci. Takie zasilanie awaryjne najczęściej obsługuje również monitor i kamerę.

Inne urządzenia

W skład każdego systemu wideodomofonowego wchodzi zasilacz. Zasilacz systemu powinien być umieszczany w suchym miejscu, zabezpieczonym przed wpływem czynników atmosferycznych. Najczęściej systemy wideodomofonowe posiadają zasilanie centralne, chociaż często występuje zasilanie lokalne, np.: w przypadku stosowania jednego lub kilku monitorów podłączonych równolegle do monitora głównego. W przypadku większej ilości monitorów może być potrzebny również rozdzielacz sygnału wizyjnego.

Podłączenie monitorów do dwóch (lub więcej) paneli wejściowych jest możliwe po zastosowaniu dedykowanych przekaźników. Jeżeli więc osoba odwiedzająca wciśnie przycisk na jednym z dwóch paneli zewnętrznych, układ przekaźnika natychmiast włączy w obwód systemu właśnie ten panel wejściowy, z którego nastąpiło przywołanie. Wciśnięcie przycisku zwalniającego rygiel elektromagnetyczny spowoduje otwarcie tylko tych drzwi, przy których znajduje się panel wywołujący. Nie ma możliwości jednoczesnego przywołania z obu wideobramofonów i jednoczesnej rozmowy. Kolejne przywołanie spowoduje automatyczne rozłączenie pierwszego połączenia, uaktywnienie innego monitora i odpowiedniej stacji zewnętrznej przez przekaźnik.

Jak zainstalować wideodomofon

   Są dwa rodzaje instalacji wideodomofonowych: z przewodem koncentrycznym i bez przewodu koncentrycznego. Wadą systemów bez kabla koncentrycznego jest ograniczona możliwość rozbudowy systemu oraz ograniczenia w odległości komunikacyjnej, chociaż niewątpliwą zaletą jest łatwość instalacji. Zaletą systemów wielożyłowych z przewodem koncentrycznym jest możliwość rozbudowy systemu o łączność interkomową oraz o domofonową (możliwość dołączenia unifonów). Możliwa jest również współpraca systemu z kamerami przemysłowymi lub kolejnymi stacjami zewnętrznymi (kamera + przyciski).

Instalacja z kablem koncentrycznym

   Sygnał wizyjny jest doprowadzany szeregowo do każdego z monitorów. Jeśli zachodzi konieczność rozdzielenia sygnału na kilka pionów lub rozdzielenia go na kilka monitorów (np.: na piętrze), konieczne jest zastosowanie dystrybutora sygnału wideo. Będzie on również niezbędny w instalacji szeregowej, w której występuje duża ilość monitorów. Do każdego monitora można podłączyć dodatkowe monitory (zawsze z zasilaczem lokalnym) i/lub unifony. Dystrybutor posiada wejście sygnału wideo i kilka wyjść, z których jedno można połączyć z kolejnym dystrybutorem. Jeśli długość kabla koncentrycznego 75 Ohm jest większa niż 300 m - należy użyć wzmacniacza sygnału wizyjnego. Umożliwia on zwiększenie długości kabla nawet do 1000m i kompensację strat.

Instalacja 5-żyłowa

   W systemach wielorodzinnych wykorzystujących instalację 5-żyłową (przewód typu YTDY) konieczne jest stosowanie dystrybutorów sygnału wideo. Dystrybutor posiada 1 wejście, 1 wyjście przelotowe (do następnego dystrybutora) oraz kilka wyjść rozgałęźnych do monitorów. Do jednego monitora można podłączyć tylko jeden unifon lub tylko 1 dodatkowy monitor (wymagany jest wtedy dodatkowo zasilacz lokalny). Długość przewodów instalacyjnych nie może przekraczać 200 m. Jednak już przy długości przewodów większej niż 100m należy zastosować odpowiednio duży przekrój przewodów, a do sygnału wideo zastosować przewód parowany (typu YTKSY). Instalacja 5-żyłowa umożliwia przekształcenie istniejącego systemu domofonowego w system wideodomofonowy bez konieczności wprowadzania do pionu dodatkowych kabli. Można tworzyć systemy rozbudowane o kolejne panele panele zewnętrzne. Nie jest możliwa rozbudowa systemu o łączność interkomową. Do systemu nie można przyłączać standardowych kamer CCTV.

Drzwi antywłamaniowe na straży naszego domu

   W domu który nazywamy bezpiecznym, standardowe drzwi zastępują antywłamaniowe. 

Zamiast zwykłej, drewnianej ramy wyposażone one są w stalowe kształtowniki z dodatkowymi wzmocnieniami, stalowe blachy o grubości co najmniej 2 mm oraz blokady antywyważeniowe, ulokowane w ramie drzwi. Po zamknięciu skrzydła drzwiowego, blokady wchodzą w specjalnie wzmocnione otwory w stalowej ościeżnicy, która dodatkowo chroniona jest metalowymi osłonami.

   Duże  znaczenie ma również zamek, który powinien  koniecznie posiadać atest, potwierdzający jego odporność na wyważenie, rozbicie oraz otwarcie różnymi narzędziami. 

Odporność oznaczona jest za pomocą liter lub symboli.

1. Najniższa klasa to A lub *, która świadczy o tym, że zamek odporny jest na wrogie działanie w czasie nie krótszym niż jedna minuta.

2. Zamki klasy B lub ** wytrzymują atak w czasie nie krótszym niż trzy minuty.

3. Najbardziej odporne są zamki klasy C lub *** do ich sforsowania złodziej potrzebuje minimum sześciu minut.

Oprócz zamka centralnego, można zamontować też dodatkowy zamek pomocniczy.

   Opcjonalnie można  zdecydować się również na zamek z automatyczną kontrolą dostępu. Drzwi otworzymy wtedy za pomocą specjalnego klucza, karty bezstykowej lub linii papilarnych.

Ważne! Drzwi możemy nazwać antywłamaniowymi tylko wtedy, gdy posiadają certyfikat bezpieczeństwa, a ich montażem zajmie się autoryzowana ekipa, a nie „fachowiec” od wszystkiego. Certyfikat wystawia Instytut Mechaniki Precyzyjnej, który potwierdza klasę antywłamaniową.

System domofonowy

    System domofonowy to nie tylko wygoda i ułatwienie przy wpuszczaniu gości, to również podstawowe zabezpieczenie mieszkań i domów. Zamknięcie drzwi prowadzących do klatki schodowej to nie tylko dodatkowa przeszkoda do pokonania, próby sforsowania której są widoczne zresztą a daleka. To również bariera psychologiczna. Obca osoba kręcąca się na klatce schodowej wzbudza zainteresowanie mieszkańców. Podobnie rzecz się ma w przypadku domów jednorodzinnych. Można - owszem - przeskoczyć płot, lecz trudno to później racjonalnie wytłumaczyć. Zresztą płot może też stanowić przeszkodę niełatwą do pokonania ze względu na wysokość, konstrukcję oraz zabezpieczenie przed przechodzeniem ponad nim.

Na system domofonowy składają się następujące elementy:

- bramofon (panel zewnętrzny),

- unifon (słuchawka),

- zasilacz (wraz elektronika sterującą),

- rygiel elektromagnetyczny i odpowiedni zamek mechaniczny.

1.Bramofon

Bramofon spełnia funkcje przywołania i rozmowy. Solidne bramofony mają najczęściej płyty czołowe wykonane z aluminium poddanego obróbce chemicznej lub stali nierdzewnej. Są zatem trwałe i odporne na trudne warunki pracy. Bramofony renomowanych producentów są zabezpieczone przed wpływem czynników atmosferycznych. Niemniej jednak wskazane jest jednak zabezpieczenie bramofonu, aby nie był bezpośrednio narażony na opady deszczu, silne wibracje lub na nadmierną ilość kurzu. Wielu producentów sprzętu domofonowego proponuje różnego rodzaju osłony, uszczelnienia i daszki.

Bramofon zawiera mikrofon oraz głośnik osłonięte dodatkowo aluminiową siatką. Bramofony są podświetlane, dzięki czemu nazwiska (ew. numery mieszkań) mieszkańców są dobrze widoczne również w nocy. W płycie czołowej znajduje się przycisk do wywoływania abonenta. Po jego naciśnięciu następuje wywołanie odpowiedniego unifonu modulowanym sygnałem dźwiękowym. W przypadku budownictwa wielorodzinnego tych przycisków jest odpowiednio więcej. Każdy przycisk jest przyporządkowany standardowo jednemu unifonowi w jednym mieszkaniu. Istnieje również możliwość przyporządkowania kilku unifonów jednemu przyciskowi. Sygnał przywołania jest wtedy słyszany w kilku unifonach jednocześnie. Z każdego unifonu można rozmawiać z gościem, z każdego z nich można - przez naciśnięcie odpowiedniego przycisku - wpuścić gościa do domu. Ponadto w przypadku systemów wielomieszkaniowych panel zewnętrzny może być rozbudowywany za pomocą elementów modułowych, co umożliwia złożenie bramofonu z odpowiednią ilością przycisków.

Modułowa konstrukcja bramofonów stwarza też i inne możliwości. Jedną z nich jest rozbudowa instalacji domofonowej np. o klawiaturę. W takim przypadku drzwi lub furtkę można otworzyć za pomocą kodu, po wprowadzeniu którego rygiel jest automatycznie zwalniany. Nie ma konieczności szukania klucza w kieszeni i trafiania nim w zamek (zwłaszcza gdy jest ciemno i zimno). Jeszcze lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie czytnika zbliżeniowego. Wówczas wystarczy zbliżyć kartę lub breloczek (nawet bez wyjmowania z kieszeni) do takiego czytnika, aby można było wejść.

2. Unifon

Podstawowym zadaniem unifonu jest nawiązanie łączności z bramofonem. Oprócz możliwości prowadzenia rozmowy między mieszkańcem a odwiedzającym unifon posiada przycisk do zwalniania rygla elektromagnetycznego. Unifony są wykonywane w kilku wersjach instalacyjnych. Ponieważ nie ma jednego przyjętego standardu, to spotyka się urządzenia do instalacji 2-, 4- lub 5-przewodowych. Przymierzając się do wymiany unifonu na inny warto najpierw sprawdzić ilość podłączonych do niego przewodów.

Często też występują unifony do łączności interkomowej, które umożliwiają prowadzenie rozmowy między poszczególnymi unifonami. W tym przypadku istnieje również możliwość wywoływania innych unifonów dzięki dodatkowym przyciskiem. Najczęściej unifony interkomowe mają wbudowany tylko jeden przycisk i kilka miejsc zasłoniętych zaślepkami do szybkiej rozbudowy przycisków przywoławczych. Należy również podkreślić, iż te dodatkowe przyciski funkcyjne, mogą być użyte np. do włączania oświetlenia klatki schodowej, załączania oświetlenia zewnętrznego, do otwierania dodatkowego rygla lub zamka elektromagnetycznego.

Rzadziej - przede wszystkim ze względu na cenę - spotyka się głośnomówiące wersje unifonów. Takie urządzenie stwarza możliwość prowadzenia rozmowy bez konieczności podnoszenia słuchawki.

3. Zasilacz

W rzeczywistości tylko w niektórych systemach domofonowych można mówić o zasilaczu. Wielu producentów wynosi - w miarę możliwości - układy elektroniczne z bramofonu i umieszcza je w urządzeniach zasilająco-sterujących. Zasilacz jest z reguły montowany wewnątrz pomieszczeń. Takie rozwiązanie zmniejsza awaryjność urządzenia ze względu na uszkodzenia powodowane przez trudne warunki atmosferyczne. Ponadto ewentualne dewastacje przynoszą mniejsze szkody i są mniej atrakcyjne dla różnej maści "radioamatorów".

Zasilacz powinien zatem dostarczać wszystkich napięć stałych i zmiennych niezbędnych do zasilania i sterowania systemem domofonowym. Ponadto konstrukcja takiego urządzenia powinna umożliwiać:

- regulację wzmocnienie sygnału mikrofonu,

- regulację wzmocnienie sygnału głośnika,

- regulację sygnału przywołania. 

W przypadku systemów z łącznością interkomową zasilacz powinien odseparowywać linię łączności wewnętrznej od linii łączności zewnętrznej. Dzięki temu nie słychać rozmowy wewnętrznej przy bramie.

4. Rygiel elektromagnetyczny i zamek drzwiowy

Nieodłączną częścią systemu domofonowego jest rygiel elektromagnetyczny służący do zdalnego otwierania drzwi wejściowych bądź furtki. Jest on montowany w słupku furtki lub futrynie drzwi na wysokości zamka mechanicznego tak, aby rygiel blokował się na zapadce zamka. Zważywszy na fakt, iż z założenia nie można otworzyć drzwi wejściowych klamką, stąd zamek mechaniczny powinien posiadać dźwignię zapewniającą cofnięcie zapadki przy obracaniu klucza w kierunku przeciwnym do zamykania. Drzwi wejściowe powinny być oczywiście zabezpieczone przed zdjęciem z zawiasów. Ponadto drzwi wejściowe powinny zamykać się samoczynnie z odpowiednią siłą, aby nastąpiło zatrzaśnięcie zamka. Celowe jest więc stosowanie hydraulicznych zamykaczy drzwiowych.

Rygle elektromagnetyczne występują w kilku wersjach. Najczęściej spotyka się:

- rygiel zwykły - otwarcie drzwi przy doprowadzonym napięciu,

- rygiel z pamięcią - "pamięta" sygnał zwalniający do czasu otwarcia drzwi, pamięć jest kasowana po otwarciu i zamknięciu drzwi,

- rygiel z wyłącznikiem - po przesunięciu blokady zaczep jest otwarty, nie ma więc konieczności otwierania drzwi przyciskiem z unifonu,

- rygiel z wyłącznikiem i pamięcią,

- rygiel rewersyjny - otwarcie następuje po wyłączeniu napięcia.

Istotną sprawą jest sposób otwierania furtki w przypadku domu jednorodzinnego i drzwi wejściowych do budynku wielorodzinnego od wewnątrz. Przy czym rozważamy tu przypadek wychodzenia mieszkańca z domu. Najpowszechniejszym rozwiązaniem jest zastosowanie klamki od wewnątrz drzwi umożliwiającej najzwyklejsze otwarcie drzwi. Oczywiście z zewnątrz powinna być zamontowana nieruchoma gałka lub uchwyt. Takie rozwiązanie nie zawsze sprawdza się w przypadku furtki, przez szczeliny której można przełożyć rękę i nacisnąć klamkę. W takim przypadku można zastosować nieruchome gałki z obu stron drzwi lub furtki. Otwieranie drzwi następuje za pomocą przycisku umieszczonego w pobliżu drzwi, jednak w miejscu niedostępnym z zewnątrz. Przycisk taki spełnia analogiczną rolę, jak przycisk otwierania drzwi w unifonie. W tym miejscu można również zastosować klawiaturę lub czytnik zbliżeniowy.