Jak krok po kroku wybrać właściwy domofon

    Domofony są urządzeniami znanymi nie od dzisiaj. Od wielu lat zabezpieczają wejścia do naszych domów, nieruchomości wielorodzinnych czy mieszkań w bloku. Decydując się na zamontowanie domofonu lub wymiany starego na nowy, warto zapoznać się z podstawowymi zasadami na które należy zwrócić uwagę, aby urządzenie w pełni spełniało nasze wymagania. Poniżej przedstawimy kilka wskazówek, które pomogą wybrać najlepsze rozwiązanie dla każdego.

Dla mieszkających w domu

   Jeśli mieszkamy w domu jednorodzinnym to sprawa jest prosta, ponieważ przed bramką czy drzwiami montujemy bramofon jednoabonentowy, czyli taki z jednym przyciskiem po naciśnięciu którego nastąpi połączenie z unifonem znajdującym się w naszym mieszkaniu. Jednak warto zastanowić się, zwłaszcza jeśli mamy duży dwu- lub więcej kondygnacyjny dom czy nie warto wewnątrz zamontować większej ilości unifonów tak aby nie biegać po piętrach w celu odebrania dzwoniącego domofonu.

Nieruchomości wielorodzinne i bloki

   Decydując się na instalację domofonową w budynku w którym znajduje się więcej mieszkań, należy sprawę przedyskutować ze wszystkimi mieszkańcami. W takim przypadku należy zakupić kasetę montowaną przed drzwiami na zewnątrz w wersji wieloabonamentowej, czyli z ilością przycisków odpowiadającą ilości mieszkań w których będą zamontowane odbiorniki domofonowe. Oczywiście oprócz zakupu bramofonu i unifonu, potrzebny bęzie również elektrozaczep montowany wewnątrz zamka w drzwiach wejściowych.

Jak chcesz otwierać

   Technologia idzie do przodu, i dziś nie tylko klucz otwiera drzwi wejściowe. Do wyboru mamy wspomniany klucz, kartę zbliżeniową, breloczek, kod lub odcisk linii papilarnych. Zanim dokonamy zakupu należy zastanowić się nad tą kwestią ponieważ nie zawsze da się zwykły domofon otwierany na klucz przerobić na coś innego. Aby korzystać z wygód jakie niosą za sobą domofony z funkcją otwierania na przykład przy pomocy karty, breloka należy zakupić stację bramową z czytnikiem kart i breloków.

Dodatkowa funkcja czyli wideo

   W sumie nie jest to nowość na rynku, ale dopiero teraz wideodomofony robią się coraz popularniejsze na naszym rynku. Do wyboru mamy urządzenia, które nie tylko identyfikują wizualnie osobę stojącą przed drzwiami ale także mogą zapamiętać wszystkie obrazy z kilku połączeń, monitorować teren przed wejściem i wiele innych funkcji, które mają służyć zwiększeniu bezpieczeństwa.

Wytrzymałość domofonu

   Tutaj chodzi głównie o stacje bramofonowe, które instalowane sa na zewnątrz. Nie zawsze przed naszymi drzwiami znajduje się zadaszenie, dlatego stacja narażona jest na warunki atmosferyczne, które działają destrukcyjnie na obudowę urządzenia, a co za tym idzie i na całą elektronikę znajdująca się wewnątrz. Dlatego oczywiście możemy kupić tani bramofon, ale jest on na ogół wykonany ze słabego tworzywa i w bardzo szybkim czasie trzeba będzie go wymienić. W tym przypadku sprawdza się zasada, że tańsze znaczy droższe. Dlatego zwróćmy uwagę na może trochę droższe bramofony z aluminium czy stali nierdzewnej, które będą nam służyły wiele lat i do tego elegancko będą się prezentowały.

Jaki montaż

   Jeśli wymieniamy starą instalacje domofonową na nową, to z pewnością będziemy korzystać z okablowania które już jest w budynku. Jeśli jednak decydujemy się na pierwszy domofon lub chcemy aby ten nowy był w zupełnie inny sposób rozmieszony, musimy liczyć się z tym, że trzeba będzie poprowadzić przewody. Oczywiście nie zawsze przewody musza iść w ścianie, choć tak jest bardziej estetycznie. Kable można puścić w korytkach, co wiąże się z czyściejszym montażem i mniejszymi kosztami usługi. Alternatywa dla instalacji domofonowej wymagającej ciągnięcia przewodów są domofony bezprzewodowe. Rynek obecnie przesycony jest propozycjami prostych do zamontowania domofonów, które nie potrzebują kabli. Jedynie zawsze będzie musiał być poprowadzony przewód zasilający do elektrozaczepu w zamku.

Jak zainstalować wideodomofon

   Są dwa rodzaje instalacji wideodomofonowych: z przewodem koncentrycznym i bez przewodu koncentrycznego. Wadą systemów bez kabla koncentrycznego jest ograniczona możliwość rozbudowy systemu oraz ograniczenia w odległości komunikacyjnej, chociaż niewątpliwą zaletą jest łatwość instalacji. Zaletą systemów wielożyłowych z przewodem koncentrycznym jest możliwość rozbudowy systemu o łączność interkomową oraz o domofonową (możliwość dołączenia unifonów). Możliwa jest również współpraca systemu z kamerami przemysłowymi lub kolejnymi stacjami zewnętrznymi (kamera + przyciski).

Instalacja z kablem koncentrycznym

   Sygnał wizyjny jest doprowadzany szeregowo do każdego z monitorów. Jeśli zachodzi konieczność rozdzielenia sygnału na kilka pionów lub rozdzielenia go na kilka monitorów (np.: na piętrze), konieczne jest zastosowanie dystrybutora sygnału wideo. Będzie on również niezbędny w instalacji szeregowej, w której występuje duża ilość monitorów. Do każdego monitora można podłączyć dodatkowe monitory (zawsze z zasilaczem lokalnym) i/lub unifony. Dystrybutor posiada wejście sygnału wideo i kilka wyjść, z których jedno można połączyć z kolejnym dystrybutorem. Jeśli długość kabla koncentrycznego 75 Ohm jest większa niż 300 m - należy użyć wzmacniacza sygnału wizyjnego. Umożliwia on zwiększenie długości kabla nawet do 1000m i kompensację strat.

Instalacja 5-żyłowa

   W systemach wielorodzinnych wykorzystujących instalację 5-żyłową (przewód typu YTDY) konieczne jest stosowanie dystrybutorów sygnału wideo. Dystrybutor posiada 1 wejście, 1 wyjście przelotowe (do następnego dystrybutora) oraz kilka wyjść rozgałęźnych do monitorów. Do jednego monitora można podłączyć tylko jeden unifon lub tylko 1 dodatkowy monitor (wymagany jest wtedy dodatkowo zasilacz lokalny). Długość przewodów instalacyjnych nie może przekraczać 200 m. Jednak już przy długości przewodów większej niż 100m należy zastosować odpowiednio duży przekrój przewodów, a do sygnału wideo zastosować przewód parowany (typu YTKSY). Instalacja 5-żyłowa umożliwia przekształcenie istniejącego systemu domofonowego w system wideodomofonowy bez konieczności wprowadzania do pionu dodatkowych kabli. Można tworzyć systemy rozbudowane o kolejne panele panele zewnętrzne. Nie jest możliwa rozbudowa systemu o łączność interkomową. Do systemu nie można przyłączać standardowych kamer CCTV.

System domofonowy

    System domofonowy to nie tylko wygoda i ułatwienie przy wpuszczaniu gości, to również podstawowe zabezpieczenie mieszkań i domów. Zamknięcie drzwi prowadzących do klatki schodowej to nie tylko dodatkowa przeszkoda do pokonania, próby sforsowania której są widoczne zresztą a daleka. To również bariera psychologiczna. Obca osoba kręcąca się na klatce schodowej wzbudza zainteresowanie mieszkańców. Podobnie rzecz się ma w przypadku domów jednorodzinnych. Można - owszem - przeskoczyć płot, lecz trudno to później racjonalnie wytłumaczyć. Zresztą płot może też stanowić przeszkodę niełatwą do pokonania ze względu na wysokość, konstrukcję oraz zabezpieczenie przed przechodzeniem ponad nim.

Na system domofonowy składają się następujące elementy:

- bramofon (panel zewnętrzny),

- unifon (słuchawka),

- zasilacz (wraz elektronika sterującą),

- rygiel elektromagnetyczny i odpowiedni zamek mechaniczny.

1.Bramofon

Bramofon spełnia funkcje przywołania i rozmowy. Solidne bramofony mają najczęściej płyty czołowe wykonane z aluminium poddanego obróbce chemicznej lub stali nierdzewnej. Są zatem trwałe i odporne na trudne warunki pracy. Bramofony renomowanych producentów są zabezpieczone przed wpływem czynników atmosferycznych. Niemniej jednak wskazane jest jednak zabezpieczenie bramofonu, aby nie był bezpośrednio narażony na opady deszczu, silne wibracje lub na nadmierną ilość kurzu. Wielu producentów sprzętu domofonowego proponuje różnego rodzaju osłony, uszczelnienia i daszki.

Bramofon zawiera mikrofon oraz głośnik osłonięte dodatkowo aluminiową siatką. Bramofony są podświetlane, dzięki czemu nazwiska (ew. numery mieszkań) mieszkańców są dobrze widoczne również w nocy. W płycie czołowej znajduje się przycisk do wywoływania abonenta. Po jego naciśnięciu następuje wywołanie odpowiedniego unifonu modulowanym sygnałem dźwiękowym. W przypadku budownictwa wielorodzinnego tych przycisków jest odpowiednio więcej. Każdy przycisk jest przyporządkowany standardowo jednemu unifonowi w jednym mieszkaniu. Istnieje również możliwość przyporządkowania kilku unifonów jednemu przyciskowi. Sygnał przywołania jest wtedy słyszany w kilku unifonach jednocześnie. Z każdego unifonu można rozmawiać z gościem, z każdego z nich można - przez naciśnięcie odpowiedniego przycisku - wpuścić gościa do domu. Ponadto w przypadku systemów wielomieszkaniowych panel zewnętrzny może być rozbudowywany za pomocą elementów modułowych, co umożliwia złożenie bramofonu z odpowiednią ilością przycisków.

Modułowa konstrukcja bramofonów stwarza też i inne możliwości. Jedną z nich jest rozbudowa instalacji domofonowej np. o klawiaturę. W takim przypadku drzwi lub furtkę można otworzyć za pomocą kodu, po wprowadzeniu którego rygiel jest automatycznie zwalniany. Nie ma konieczności szukania klucza w kieszeni i trafiania nim w zamek (zwłaszcza gdy jest ciemno i zimno). Jeszcze lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie czytnika zbliżeniowego. Wówczas wystarczy zbliżyć kartę lub breloczek (nawet bez wyjmowania z kieszeni) do takiego czytnika, aby można było wejść.

2. Unifon

Podstawowym zadaniem unifonu jest nawiązanie łączności z bramofonem. Oprócz możliwości prowadzenia rozmowy między mieszkańcem a odwiedzającym unifon posiada przycisk do zwalniania rygla elektromagnetycznego. Unifony są wykonywane w kilku wersjach instalacyjnych. Ponieważ nie ma jednego przyjętego standardu, to spotyka się urządzenia do instalacji 2-, 4- lub 5-przewodowych. Przymierzając się do wymiany unifonu na inny warto najpierw sprawdzić ilość podłączonych do niego przewodów.

Często też występują unifony do łączności interkomowej, które umożliwiają prowadzenie rozmowy między poszczególnymi unifonami. W tym przypadku istnieje również możliwość wywoływania innych unifonów dzięki dodatkowym przyciskiem. Najczęściej unifony interkomowe mają wbudowany tylko jeden przycisk i kilka miejsc zasłoniętych zaślepkami do szybkiej rozbudowy przycisków przywoławczych. Należy również podkreślić, iż te dodatkowe przyciski funkcyjne, mogą być użyte np. do włączania oświetlenia klatki schodowej, załączania oświetlenia zewnętrznego, do otwierania dodatkowego rygla lub zamka elektromagnetycznego.

Rzadziej - przede wszystkim ze względu na cenę - spotyka się głośnomówiące wersje unifonów. Takie urządzenie stwarza możliwość prowadzenia rozmowy bez konieczności podnoszenia słuchawki.

3. Zasilacz

W rzeczywistości tylko w niektórych systemach domofonowych można mówić o zasilaczu. Wielu producentów wynosi - w miarę możliwości - układy elektroniczne z bramofonu i umieszcza je w urządzeniach zasilająco-sterujących. Zasilacz jest z reguły montowany wewnątrz pomieszczeń. Takie rozwiązanie zmniejsza awaryjność urządzenia ze względu na uszkodzenia powodowane przez trudne warunki atmosferyczne. Ponadto ewentualne dewastacje przynoszą mniejsze szkody i są mniej atrakcyjne dla różnej maści "radioamatorów".

Zasilacz powinien zatem dostarczać wszystkich napięć stałych i zmiennych niezbędnych do zasilania i sterowania systemem domofonowym. Ponadto konstrukcja takiego urządzenia powinna umożliwiać:

- regulację wzmocnienie sygnału mikrofonu,

- regulację wzmocnienie sygnału głośnika,

- regulację sygnału przywołania. 

W przypadku systemów z łącznością interkomową zasilacz powinien odseparowywać linię łączności wewnętrznej od linii łączności zewnętrznej. Dzięki temu nie słychać rozmowy wewnętrznej przy bramie.

4. Rygiel elektromagnetyczny i zamek drzwiowy

Nieodłączną częścią systemu domofonowego jest rygiel elektromagnetyczny służący do zdalnego otwierania drzwi wejściowych bądź furtki. Jest on montowany w słupku furtki lub futrynie drzwi na wysokości zamka mechanicznego tak, aby rygiel blokował się na zapadce zamka. Zważywszy na fakt, iż z założenia nie można otworzyć drzwi wejściowych klamką, stąd zamek mechaniczny powinien posiadać dźwignię zapewniającą cofnięcie zapadki przy obracaniu klucza w kierunku przeciwnym do zamykania. Drzwi wejściowe powinny być oczywiście zabezpieczone przed zdjęciem z zawiasów. Ponadto drzwi wejściowe powinny zamykać się samoczynnie z odpowiednią siłą, aby nastąpiło zatrzaśnięcie zamka. Celowe jest więc stosowanie hydraulicznych zamykaczy drzwiowych.

Rygle elektromagnetyczne występują w kilku wersjach. Najczęściej spotyka się:

- rygiel zwykły - otwarcie drzwi przy doprowadzonym napięciu,

- rygiel z pamięcią - "pamięta" sygnał zwalniający do czasu otwarcia drzwi, pamięć jest kasowana po otwarciu i zamknięciu drzwi,

- rygiel z wyłącznikiem - po przesunięciu blokady zaczep jest otwarty, nie ma więc konieczności otwierania drzwi przyciskiem z unifonu,

- rygiel z wyłącznikiem i pamięcią,

- rygiel rewersyjny - otwarcie następuje po wyłączeniu napięcia.

Istotną sprawą jest sposób otwierania furtki w przypadku domu jednorodzinnego i drzwi wejściowych do budynku wielorodzinnego od wewnątrz. Przy czym rozważamy tu przypadek wychodzenia mieszkańca z domu. Najpowszechniejszym rozwiązaniem jest zastosowanie klamki od wewnątrz drzwi umożliwiającej najzwyklejsze otwarcie drzwi. Oczywiście z zewnątrz powinna być zamontowana nieruchoma gałka lub uchwyt. Takie rozwiązanie nie zawsze sprawdza się w przypadku furtki, przez szczeliny której można przełożyć rękę i nacisnąć klamkę. W takim przypadku można zastosować nieruchome gałki z obu stron drzwi lub furtki. Otwieranie drzwi następuje za pomocą przycisku umieszczonego w pobliżu drzwi, jednak w miejscu niedostępnym z zewnątrz. Przycisk taki spełnia analogiczną rolę, jak przycisk otwierania drzwi w unifonie. W tym miejscu można również zastosować klawiaturę lub czytnik zbliżeniowy.