Techniczne zabezpieczenia mienia – uregulowania prawne

1. Ustawa o ochronie osób i mienia 23 sierpień 1997r.

2. Przepisy wewnętrzne opracowane w oparciu o rozporządzenia:

- MSWiA z dnia 14.10.1998 roku w sprawie zasad i wymagań jakim powinna odpowiadać ochrona wartości pieniężnych przechowywanych i transportowanych przez przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne;

- MGPiB z dnia 14.12.1994 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać i ich użytkowanie.

3. Zarządzenia Prezesa Narodowego Banku Polskiego:

- Nr 15/94 w sprawie zasileń banków;

- Nr 4/94 w sprawie zasad przeliczania, sortowania i oznaczania opakowań wartościowych

4. Wymagania techniczne NBP jakim powinny odpowiadać urządzenia zabezpieczające wartości pieniężne.

5. Zbiór Euro Norm ( Polskich Norm ) dotyczący systemów alarmowych i telewizji użytkowej.

Techniczne zabezpieczenie osób i mienia:

1. Budowlano – mechaniczne.

2. Elektroniczne:  

– SSWiN

– TV

– Kontrola dostępu (ACC)

–Monitoring sygnałów

3. Ochrona pożarowa:

– Profilaktyka

– Ochrona czynna

4. Ochrona wiadomości niejawnych.

5. Ochrona systemów informatycznych

– Zewnętrzne zabezpieczenie urządzeń informatycznych

– Ochrona zbiorów danych

Kryteria podziału systemów alarmowych zawarte są w załączniku nr I do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 października 1998r (poz. 858)

Wykaz systemów alarmowych stosowanych do ochrony budynków, pomieszczeń oraz pojazdów podczas przechowywania i transportowania wartości pieniężnych:

Systemy alarmowe włamania.

Telewizyjne systemy nadzoru.

Systemy kontroli dostępu.

Systemy alarmowe osobiste.

Systemy transmisji alarmu.

Systemy alarmowe napadowe.

Systemy alarmowe mieszane oraz systemy alarmowe zintegrowane.

Ponadto w ochronie stosuje się systemy:

     Sygnalizacji pożaru.

     Przeciwkradzieżowe.

     Zabezpieczenia pojazdów przed włamaniem i kradzieżą.

     Śledzenie ruchu pojazdu oraz ustalenie miejsca postoju.

Czy dane zapisane z monitoringu powinny być rejestrowane w GIODO?

Rodzaje i metody zagarnięcia mienia w obiektach chronionych.

   Odpowiedzialność karna za zagarnięcie mienia (ostatnio, w ujęciu dosłownym) uregulowana była przez ustawę z dnia 19 kwietnia 1969 roku – Kodeks Karny (Dz. U. Nr 13, poz. 94), gdzie art. art. 199 kk, 200 kk, 201 kk i 202 kk ustawodawca przewidział wysokie kary za zagarnięcie mienia społecznego (państwowego), mienia spółdzielczego oraz mienia innej organizacji. Nie chodziło tylko o mienie mające postać materialna, ale także o prawa majątkowe, jeżeli zamach doprowadzał do uszczuplenia mienia społecznego, przy jednoczesnym przysporzeniu sobie przez sprawcę lub inną osobę korzyści majątkowej przez kradzież, przywłaszczenie, oszustwo lub inne wyłudzenie (art. 120 § 8 d.kk).

Należy zaznaczyć, że w ustawodawstwie PRL, zgodnie z założeniami ustrojowymi państwa realnego socjalizmu, mienie społeczne podlegało szczególnej ochronie, gdyż traktowano je jako ekonomiczną podstawę ówczesnego ustroju.

Zagarnięcie mienia społecznego podlegało znacznie surowszym sankcjom niż kradzież lub przywłaszczenie mienia prywatnego. Dopiero nowelizacje d. kk w latach 1994 i 1995 zrównały sankcje za przestępstwa przeciwko mieniu społecznemu i prywatnemu Wprowadzony ustawą z dnia 6 czerwca 1997 roku – Kodeks Karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553) przewidział już jednolitą ochronę mienia – bez względu na typ własności.

   Aktualnie za najbardziej klasyczne przestępstwo przeciwko własności jest kradzież. W ujęciu art. 278 § 1 kk polega ona na zaborze cudzej rzeczy ruchomej w celu przywłaszczenia. Przez zabór rozumie się wyjęcie rzeczy spod władztwa dotychczasowego posiadacza (nie musi on być właścicielem czy posiadaczem samoistnym, chodzi więc o faktyczne posiadanie) w zamiarze postąpienia z tą rzeczą jak ze swoją własną (używania, zbycia itp.).

Jeżeli sprawca zaboru nie działa w celu przywłaszczenia, lecz samowolnego użycia cudzej rzeczy, dopuszcza się jedynie wykroczenia z art. 127 kw. Gdyby jednak to samowolne używanie dotyczyło pojazdu mechanicznego, czyn stanowi przestępstwo z art. 289 kk.

   Art. 278 § 2 kk rozciąga odpowiedzialność przewidzianą dla kradzieży rzeczy na bezprawne uzyskanie cudzego programu komputerowego, jeżeli sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Te same zasady odpowiedzialności dotyczą również kradzieży energii elektrycznej lub innej albo karty bankomatowej uprawniającej do podjęcia pieniędzy z automatu bankowego (art. 278 §5 kk).

   Kodeks karny nieco inaczej traktuje kradzież stanowiącą wypadek mniejszej wagi (art. 278 § 3 kk), przez co należy rozumieć nie tylko małą wartość przedmiotu zaboru, lecz także szczególne okoliczności zasługujące na uwzględnienie np. kradzież artykułów żywnościowych, pieniędzy na zakup leków przez sprawcę znajdującego się w nędzy.

Należy przy tym uwzględnić, że kradzież rzeczy (ale nie programu komputerowego, energii, karty bankomatowej) o wartości nie przekraczającej 250 zł, jest wykroczeniem (art. 119 kw). Jednak, pomimo wartości rzeczy nie przekraczającej 250 zł, czyn jest przestępstwem jeżeli przedmiotem zaboru jest broń, amunicja, materiały wybuchowe, sprawca kradnie z włamaniem albo używa przemocy lub groźby do dokonania kradzieży albo w celu utrzymania w swoim posiadaniu skradzionej rzeczy (art. 130 kw).

Jeżeli sprawca kradnie rzecz (z wyjątkiem programu komputerowego) na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

   Prawo przewiduje również kwalifikowane typy kradzieży (zabór rzeczy znacznej wartości, rzeczy stanowiącej dobro o szczególnym znaczeniu dla kultury, kradzież z włamaniem). 

Kradzież z włamaniem (art. 279 kk) zachodzi wówczas, gdy sprawce zabiera cudza rzecz w celu przywłaszczenia, w następstwie usunięcia przeszkody materialnej (wyważenie drzwi, zerwanie kłódki, usunięcie plomby, otwarcie zamka drzwi podrobionym albo nawet oryginalnym lecz skradzionym kluczem.

   Do najczęściej spotykanych kradzieży mienia na szkodę chronionego obiektu (zakładu produkcyjnego) zaliczyć należy drobne kradzieże pracownicze i kradzieże popełniane przez osoby nie będące pracownikami zakładu, oraz kradzieże będące skutkiem współsprawstwa kilku osób współdziałających w popełnieniu czynu zabronionego.

Czynnikami wpływającymi na stan zagrożenia kradzieżami są:

• ograniczona dostępność do niektórych towarów w obrocie rynkowym (choćby ze względu na cenę),
• duże możliwości „upłynniania” kradzionego mienia.                                                                  

   W ochrananianych zakładach produkcyjnych często wypracowane są przez zorganizowane grupy przestępcze metody tworzenia nadwyżek w produkcji.. Dochodzi do tego poprzez zaniżanie jakości produkowanych wyrobów, oszustwa na miarze, wadze, wilgotności, liczbie, oszukiwanie odbiorców itp.

Wyprowadzanie nadwyżek z terenu zakładu w celu ich „upłynniania” najczęściej występuje

z wykorzystaniem środków transportu, poprzez:

• wywożenie nadwyżek ukrytych
• wywożenie nadwyżek przy okazji legalnego wywozu tego samego rodzaju towaru,
• zawyżania wagi (tary) środków transportu

Do przyczyn sprzyjających dokonaniu kradzieży przez pracowników chronionego zakładu produkcyjnego zaliczyć należy:

• nieskuteczny nadzór i brak kontroli przestrzegania reżimów produkcyjnych,
• wadliwa dokumentacja ruchu materiałów wewnątrz zakładu,
• brak kontroli w magazynach,
• nieskuteczna kontrola ruchu materiałowego powodowana m.in. porozumieniami przestępczymi sprawców kradzieży z pracownikami ochrony,
• zła organizacja służb ochrony i ograniczone umiejętności pracowników ochrony
• w ujawnianiu i zapobieganiu kradzieżom.

Monitoring we wspólnocie mieszkaniowej - kilka zasad

   Systemy monitoringu stają się coraz bardziej popularne na naszych osiedlach. Kamery zapewniają ochronę przed wandalami, złodziejami i oszustami.  Przepisy związane z tzw. „ustawą przeciw Wielkiemu Bratu” nadal nie zostały uregulowane. Prace nad przygotowaniem projektu założeń ustawy trwają, a my przedstawiamy kilka niepisanych zasad które warto wziąć pod uwagę przy instalacji systemu monitoringu.

Czy do instalacji systemu monitoringu potrzebna jest zgoda właścicieli?

Ustawa na to nie wskazuje, jednak warto ustalić to z sąsiadami, ponieważ tego typu pomysły w niektórych środowiskach budzą kontrowersje.

Czy właściciele mogą sami umieszczać kamery na klatce schodowej, w piwnicy czy elewacji budynku?

Mogą, jednak wymaga to zgody zarządu wspólnoty.

Czy sama rejestracja wideo jest zgodna z prawem?

Na temat stosowania kamer w bloku wypowiedział się Sąd Okręgowy w Lublinie. Bojąca się o swoje bezpieczeństwo lokatorka jednego z mieszkań w Lublinie zamontowała na klatce schodowej kamerę, która rejestrowała na twardym dysku obraz całej klatki. Jej sąsiadka poczuła się inwigilowana, i skierowała do sądu pozew o ochronę dóbr osobistych, domagając się zdemontowania kamery. Sąd Okręgowy w Lublinie stwierdził, że nie musi demontować monitoringu, ponieważ samo rejestrowanie obrazu klatki schodowej nie jest bezprawne, jeśli nagrania nie rozpowszechnia się publicznie. Wyrok utrzymał w mocy Sąd Apelacyjny w Lublinie (sygn. akt. I ACa 107/12).

Czy można każdemu udostępnić materiał zarejestrowany przez system?

Nie można, jednak nie ma określonej granicy między prawem do prywatności a kwestią przetwarzania danych. Nadal trwają prace nad uregulowaniem tych spraw.

Co na temat monitoringu mówi ustawa o ochronie danych osobowych?

„Przetwarzanie danych dźwiękowych i obrazowych, np. w przypadku nadzoru kamer wideo, nie wchodzi w zakres niniejszej dyrektywy, jeśli dokonywane jest dla potrzeb bezpieczeństwa publicznego, obronności, bezpieczeństwa narodowego lub też w trakcie działań organów państwowych w dziedzinie prawa karnego lub innych działań niewchodzących w zakres prawa Wspólnoty”.

W jakim celu tablice informujące o zainstalowanym systemie monitoringu?

Według Dyrektywy 95/46/WE istnieje obowiązek zamieszczenia tablic informujących o prowadzonym monitoringu. Tablice powinny być odpowiedniej wielkości, umieszczone w widocznym miejscu.

Czy potrzebny jest regulamin wewnętrzny we wspólnocie dotyczący systemu monitoringu?

Nie można zaaprobować sytuacji, w której lokator nie wie, kto zbiera o nim informacje poprzez rejestrację obrazu oraz kto danymi tymi dysponuje i w jakim celu. Dlatego konieczne jest rozważenie nałożenia na podmioty stosujące monitoring (zwłaszcza prywatne) obowiązku określenia w formie regulaminu okoliczności, w jakich może on być stosowany, praw i obowiązków stron, a także zasad przechowywania i udostępniania danych.